काठमाडौं । मानिसलाई थकान महसुस हुँदा वा निद्रा लाग्दा हाई आउनु सामान्य कुरा हो। हाई आउनु हाम्रो शरीरको स्वाभाविक प्रक्रिया हो। विभिन्न अध्ययनहरूका अनुसार एक व्यक्तिले दिनमा औसत रूपमा ५ देखि १९ पटकसम्म हाई काढ्ने गर्छ।
तर केही व्यक्तिहरूमा असामान्य रूपमा एक घण्टामै १०० पटकभन्दा बढी हाई आउने गरेको पाइन्छ, जुन सामान्य मानिँदैन। विज्ञहरूका अनुसार अत्यधिक हाई आउनु कुनै गम्भीर रोगको संकेत पनि हुन सक्छ। यसले स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या देखाइरहेको संकेत दिन सक्छ।
हाई किन आउँछ?
पर्याप्त निद्रा नहुनु
यो सबैभन्दा सामान्य कारण हो। राति राम्रोसँग निद्रा नपुग्दा दिनभरि हाई आउन सक्छ।
थकान र तनाव
मानसिक वा शारीरिक थकान बढी हुँदा शरीरले आरामको आवश्यकता संकेत गर्न हाई आउँछ।
अक्सिजनको कमी
कहिलेकाहीँ शरीरमा अक्सिजनको कमी हुँदा पनि हाई आउन सक्छ।
स्लीप डिसअर्डर
निद्रामा सास रोकिने जस्ता समस्याहरू हुँदा बारम्बार हाई आउने हुन्छ।
मस्तिष्क वा स्नायु सम्बन्धी समस्या
दुर्लभ अवस्थामा मस्तिष्क वा स्नायुसम्बन्धी समस्या (न्युरोलोजिकल अवस्था) का कारण पनि अत्यधिक हाई आउन सक्छ।
त्यस्तै, धेरै हाई आउने व्यक्तिहरूमा मधुमेह, स्लीप एपनिया र मुटुसम्बन्धी रोगको सम्भावना पनि हुन सक्छ। दिनभरि हाई आउनु मधुमेहको सुरुवाती संकेत हुन सक्छ। रगतमा ग्लुकोजको मात्रा कम हुँदा पनि यस्तो समस्या देखिन सक्छ। त्यसैले लगातार हाई आइरहेमा ‘आफैं ठीक हुन्छ’ भनेर बस्नु उपयुक्त हुँदैन, समयमै स्वास्थ्य जाँच गराउनु आवश्यक हुन्छ।
यी लक्षणसँगै हाई आइरहेमा चिकित्सकसँग परामर्श लिनुहोस्:
दिनभरि अत्यधिक निद्रा लाग्नु
टाउको दुख्ने वा चक्कर लाग्नु
सास फेर्न गाह्रो हुनु
यदि तपाईंलाई धेरै दिनदेखि लगातार अत्यधिक हाई आइरहेको छ भने, एक पटक स्वास्थ्य जाँच गराउनु नै सुरक्षित हुन्छ।
