रातो देखिन्छ माटो
रङका कारण होइन,
समयले नपखालेका बलिदानका कारण।
यी रक्तिम पदचिन्ह
कुनै एक योद्धाका पाइला होइनन्,
युगले आफ्नै छातीमा
कुँदेर राखेका सम्झनाका अक्षर हुन्।
हरेक पदचिन्हभित्र
एउटा अधुरो सपना सास फेरिरहेको छ,
हरेक थोपा रगतभित्र
भोलिको उज्यालो
बीउझैँ निदाइरहेको छ।
हावाले धुलो उडायो,
वर्षाले धेरै निशान पखाल्यो,
तर माटोले
रगतको भाषा बिर्सेन।
सिंहासनहरू फेरिए,
झण्डाहरू फेरिए,
नाराहरू फेरिए;
तर न्यायको बाटोमा हिँड्ने
ती पैतालाको ताप
अहिलेसम्म चिसिएको छैन।
आज म
ती पदचिन्हमाथि उभिएर सोध्छु–
हामीले इतिहासलाई
केवल सम्झियौँ,
कि उसको अधुरो यात्रा पनि बोक्यौँ?
यदि हाम्रो मौनता
अन्यायको पक्षमा उभिन्छ भने,
यी पदचिन्ह फेरि रगत माग्नेछन्;
यदि हाम्रो साहस
सत्यसँगै हिँड्छ भने,
यिनै पदचिन्हहरू
फूल बनेर फक्रिनेछन्।
इतिहासको सबैभन्दा उज्यालो पाना
स्याहीले लेखिँदैन,
मानिसले आफ्नो स्वार्थभन्दा माथि
मानवता उठाउँदा लेखिन्छ।
त्यसैले
जब भविष्यले पछाडि फर्केर हेर्नेछ,
उसले हाम्रो नाम होइन,
हाम्रा कर्मले छोडेका
यी रक्तिम पदचिन्ह पढ्नेछ।
