एजेन्सी । इरानमा दुई हप्ताभन्दा बढी समयदेखि जारी सरकारविरोधी आन्दोलनले जनजीवन झनै कठिन बनाएको छ। सरकारको तीव्र दमनका बाबजुद हजारौं प्रदर्शनकारी सडकमा उत्रिएका छन् ।
अमेरिकास्थित ह्युमन राइट्स एक्टिभिस्ट न्युज एजेन्सीको तथ्यांकअनुसार आन्दोलन सुरु भएयता कम्तिमा ४९५ प्रदर्शनकारी र ४८ सुरक्षाकर्मी मारिएका छन् । यसैबीच १०,६०० भन्दा बढी व्यक्तिहरू पक्राउ परेका छन् ।
इरानमा इन्टरनेट र मोबाइल सेवा ठप्प भएको छ। सेनाले प्रदर्शनकारीलाई सोझै गोली हानेका कारण सडकहरू युद्धमैदानजस्तै बनेका छन् । मृतकको संख्या ठ्याक्कै पत्ता लगाउन कठिन भएको छ, किनकि शवहरू ट्रकमा राखेर अन्यत्र सारिएको छ ।
इरानमा बढ्दो हिंसाको विरोधमा युरोपसहित विश्वका विभिन्न देशमा प्रदर्शन भएको छ । सुरुमा महँगीविरुद्धको आन्दोलन अहिले सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनेईको शासन अन्त्य गर्ने मागमा परिणत भएको छ । इरानका महान्यायाधिवक्ताले विरोध गर्ने जोसुकैलाई “ईश्वरको शत्रु” ठहर गरेका छन्, र यसअन्तर्गत मृत्युदण्डको व्यवस्था पनि लागू गरिएको छ । सर्वोच्च नेता खामेनेईले प्रदर्शनकारीहरूलाई अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति ट्रम्पलाई खुशी पार्ने “जमात”को संज्ञा दिएका छन् ।
अमेरिकाले प्रदर्शनकारीहरूको मृत्युलाई लिएर इरानमाथि आक्रमणको चेतावनी दिइसकेको छ । उत्तरार्धमा इरानले पनि आफ्नो क्षेत्रभित्र आक्रमण भए अमेरिकासँगै उसका साझेदार इजरायलमा समेत प्रत्याक्रमण गर्ने चेतावनी दिएको छ ।
आन्दोलनकारीहरूले पूर्व युवराज रेजा पहलवीलाई नेतृत्व लिन आग्रह गर्दै आएका छन् । उनी इरानका अन्तिम शाह मोहम्मद रेजा पहलवीका जेठा छोरा हुन् ।
सन् १९७९ को इरानी क्रान्तिमा सेनाले दमन गर्न अस्वीकार गर्दा शाही सत्ता समाप्त भएको थियो र शाही परिवार इजिप्ट हुँदै अमेरिका भागेको थियो । पछिल्ला वर्षहरूमा पहलवीले इरानमा संवैधानिक राजतन्त्र पुनर्स्थापना गर्न सकिने धारणा राख्दै आएका छन् । उनले वंशानुगत नभई निर्वाचित राजा प्रणालीको अवधारणा प्रस्तुत गरेका छन् ।
गएको वर्ष जूनमा इरान र इजरायलबीच १२ दिने युद्ध भएको बेला पहलवीले इजरायलको पक्षमा समर्थन व्यक्त गरेका थिए। हाल इजरायलले पनि उनका समर्थनमा खुलेर कदम चालिरहेको छ।
