काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्षमा एनआइसी एसिया बैंकको वित्तीय अवस्था झनै कमजोर भएको छ। नाफा घट्नु, सञ्चालन मुनाफा झर्नु र गैरबैंकिङ सम्पत्ति बढ्दै जानु बैंक भित्र दबाब र चुनौती बढाएको छ। कर्मचारी र विश्लेषकहरूले सीईओ सुजित शाक्यको नेतृत्वमा आवश्यक सुधार र असुली प्रक्रियामा प्रभावकारी कदम नउठाएपछि बैंकको दीर्घकालीन वित्तीय स्थायित्वमा प्रश्न उठेको औँल्याएका छन् ।
एनआइसी एसिया बैंक हाल कठिन वित्तीय परिस्थितिको सामना गर्दैछ । बैंकको गैरबैंकिङ सम्पत्ति लगातार बढिरहेको छ, जसले बैंक भित्र आन्तरिक दबाब र जोखिम बढाएको विश्लेषकहरू बताउँछन् ।
चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ६ महिनामा बैंकले १३ करोड ११ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ, अघिल्लो वर्षको १५ करोड १७ लाखको तुलनामा १३.५४ प्रतिशतले घटेको छ । सञ्चालन मुनाफा ४२.१६ प्रतिशतले घटेर १९ करोड ७७ रुपैयाँमा सीमित भएको छ । ब्याज आम्दानी १५.८७ प्रतिशतले घटेर ४ अर्ब ३६ करोड ३८ लाख रुपैयाँमा पुगेको छ ।
स्रोतका अनुसार, पछिल्ला वर्षहरूमा बैंकले आक्रामक कर्जा विस्तार नीति अपनाएको थियो । तत्कालीन व्यवस्थापनको गलत नीतिका कारण बैंकको गैरबैंकिङ सम्पत्ति व्यवस्थित रूपमा घटाउन सकेको छैन । बैंकका नयाँ सीईओ सुजित शाक्यले यसलाई प्राथमिकतामा राखेको भनेपनि व्यवहारमा सुधार अपेक्षाअनुसार देखिएको छैन । कर्मचारीहरूको अनुभव अनुसार, गैरबैंकिङ सम्पत्ति व्यवस्थापन, असुली प्रक्रिया र धितो मूल्यांकनमा बैंक अझै प्रभावकारी कदम चाल्न नसकेको छ ।
कर्जा तिर्न असफल ऋणीको घर, जग्गा र भवन लिलामी मार्फत बिक्री गर्ने प्रयास पटक–पटक असफल भएको छ । बजार सुस्त हुनु, खरिदकर्ताको अभाव, र समग्र अर्थतन्त्रको गति कमजोर हुनु बैंकका चुनौती बनेको छ । यसले बैंकलाई नगद प्रवाहमा आवश्यक सुधार ल्याउन कठिन बनाएको छ । वित्तीय विश्लेषकहरूको मत छ कि बैंकले असुली प्रक्रियालाई तीव्र बनाउनुको साटो, साना कर्जा विस्तारमा बढी ध्यान दिइरहेको छ, जसले दीर्घकालीन समाधानमा प्रभाव कम पार्नेछ ।
बैंककको वित्तीय विवरणले पनि बैंकको चुनौती स्पष्ट पारेको छ । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ६ महिनामा बैंकले १३ करोड ११ लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ, अघिल्लो वर्षको १५ करोड १७ लाखको तुलनामा १३.५४ प्रतिशतले घटेको छ । सञ्चालन मुनाफा ४२.१६ प्रतिशतले घटेर १९ करोड ७७ रुपैयाँमा सीमित भएको छ । ब्याज आम्दानी १५.८७ प्रतिशतले घटेर ४ अर्ब ३६ करोड ३८ लाख रुपैयाँमा पुगेको छ ।
वितरणयोग्य मुनाफा अझै ऋणात्मक ७ अर्ब ३९ करोड ९५ लाख रुपैयाँ रहेको छ । यसैगरी, बैंकको खराब कर्जा अनुपात (एनपीएल) १.५७ प्रतिशतमा पुगेको छ, अघिल्लो वर्षको १.४७ प्रतिशतको तुलनामा वृद्धि देखिन्छ । वार्षिकीकृत प्रतिशेयर आम्दानी (ईपीएस) घटेर १.७७ रुपैयाँमा सीमित भएको छ । यसले बैंकको वित्तीय प्रदर्शनमा कमजोर संकेत दिएको विश्लेषकहरूले औँल्याएका छन् ।
बैंकभित्र निर्णय प्रक्रिया अझै अध्यक्ष र सञ्चालक समितिको प्रभावमा बढी निर्भर छ, जसले संस्थागत स्वतन्त्रता र रणनीतिक निर्णय क्षमता कमजोर बनाएको छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, सीईओ शाक्यको नेतृत्वमा बैंकले गैरबैंकिङ सम्पत्ति व्यवस्थापन, असुली प्रक्रिया र धितो मूल्यांकनमा अपेक्षित प्रभावकारी कदम चाल्न सकेको छैन । बैंकभित्र निर्णय प्रक्रिया अझै अध्यक्ष र सञ्चालक समितिको प्रभावमा बढी निर्भर छ, जसले संस्थागत स्वतन्त्रता र रणनीतिक निर्णय क्षमता कमजोर बनाएको छ । यसले कर्मचारी र बजारको विश्वासमा नकारात्मक असर पु¥याएको बताइएको छ ।
बैंकका कर्मचारीहरू भन्छन् कि लिलामी मार्फत सम्पत्ति बेच्ने प्रयासले ग्राहकसँग सम्बन्ध बिगारेको छ । उच्च ब्याज दर, असुलीमा मात्रै ध्यान दिने प्रवृत्ति, र नगद प्रवाह कमजोर हुनु बैंकविरोधी भावना बढाउने मुख्य कारण बनेको छ । यसले बैंकको दीर्घकालीन वित्तीय विश्वसनीयता र बजार प्रतिष्ठामा नकारात्मक प्रभाव पारेको छ ।
विशेषज्ञहरूको निष्कर्ष अनुसार, बैंकको सुधार केवल साना कर्जा विस्तारमा ध्यान दिनु मात्र पर्याप्त छैन । गैरबैंकिङ सम्पत्ति व्यवस्थापनलाई प्राथमिकतामा राख्दै असुली प्रक्रिया तीव्र पार्नु, धितो मूल्यांकन सुधार गर्नु, र बजारमार्फत बिक्री सहज बनाउनु आवश्यक छ । यसबिना बैंकको पफर्मेन्स सुधार हुने सम्भावना न्यून देखिन्छ ।
समग्रमा, एनआइसी एसिया बैंकको वित्तीय दबाब र नेतृत्व चुनौती बैंक भित्र र बजारमा स्पष्ट देखिन थालेको छ । गैरबैंकिङ सम्पत्ति बढ्नु, नाफा घट्नु, सञ्चालन मुनाफामा गिरावट र खराब कर्जा अनुपात बढ्नुले संकेत गर्दछ कि बैंकको दीर्घकालीन स्थायित्व जोखिममा छ । विशेषज्ञहरू चेतावनी दिन्छन् कि नेतृत्वको रणनीति र निर्णय कार्यान्वयन कमजोर रहिरहँदा बैंकको वित्तीय स्वास्थ्यमा सुधारको साटो चुनौती बढ्नेछ ।
