अमेरिका र इरानबीच आज ओमानमा वार्ता हुँदै

काठमाडौं । इरान र अमेरिकाबिच आज शुक्रवार वार्ता हुँदै छ । वार्ताका लागि दुवै पक्षका उच्च अधिकारीहरू ओमानको राजधानी मस्कट पुगेका छन् ।

इरानको अर्ध-सरकारी तस्निम समाचार एजेन्सीका अनुसार इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अरघची वार्ताका लागि ओमान पुगेका छन् । 

अमेरिकी पक्षबाट जारेड कुशनर र विशेष दूत स्टिभ विटकफ पनि क्षेत्रमा पुगिसकेका छन् । वार्ता मस्कटमा बिहान करिब १० बजे ९स्थानीय समय० सुरु हुँदै छ । मुख्य विषय इरानको आणविक कार्यक्रम रहनेछ। तर अमेरिकाले मिसाइल कार्यक्रम र क्षेत्रीय समर्थनलाई पनि समेट्न खोजेको छ भने इरानले आणविक मुद्दामा मात्र सीमित राख्न चाहन्छ । 

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलिन लेभिटले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प इरानको ‘शून्य आणविक क्षमता’ सहितको मागमा स्पष्ट रहेको बताएकी छिन्। ट्रम्पले इरानलाई आणविक कार्यक्रम पुनः सुरु गरे ‘धेरै नराम्रो’हुने चेतावनी दिएका छन् ।

जर्मनीका चान्सलर फ्रेडरिक मर्जले दोहामा बोल्दै मध्यपूर्वमा सैन्य वृद्धिको खतरा रहेको चेतावनी दिए। ‘हिजो र आज मेरा सबै कुराकानीहरूमा इरानसँगको द्वन्द्व थप बढ्ने बारेमा ठूलो चिन्ता व्यक्त गरिएको छ,’ उनले भने । मर्जले इरानलाई आक्रामकता रोक्न र वार्तामा गम्भीर हुन आग्रह गर्दै जर्मनीले क्षेत्रीय स्थिरताका लागि प्रयास गर्ने बताए।  

कतार, टर्की र इजिप्टका मध्यस्थहरूले वार्ताका लागि ढाँचा प्रस्तुत गरेका छन्, जसमा इरानले तीन वर्षसम्म युरेनियम संवर्द्धन रोक्ने, उच्च संवर्धित युरेनियम तेस्रो देशमा हस्तान्तरण गर्ने र प्रॉक्सीहरूलाई हतियार नदिने प्रतिबद्धता समावेश छ ।

वार्ता ओमानी मध्यस्थतामा हुने वा प्रत्यक्ष फेस-टु-फेस हुने स्पष्ट छैन। मतभेद आणविक बाहेक मिसाइल र क्षेत्रीय मुद्दामा कायम छ। वार्ता सहमतिपछि इरानी कच्चा तेल आपूर्तिको चिन्ता कम हुँदा तेल मूल्यमा लगभग दुईदेखि तीन प्रतिशत गिरावट आएको छ।

तेहरानका बासिन्दाहरूले वार्ताप्रति धेरै आशावादी नभएको बताएका छन् । धेरैले ट्रम्प ‘सम्पूर्ण संसारमा प्रभुत्व जमाउन चाहन्छन्’ भनेका छन् ।

इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीले गत महिनाको विरोध प्रदर्शन नियन्त्रण गरेका थिए। उनीमाथि रक्तपातपूर्ण दमनको आरोप छ। अब यो वार्ता उनको लागि ठूलो परीक्षा हो, जसले अमेरिकी आक्रमण रोक्ने प्रयास गर्छ।