काठमाडौं । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्युनिकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले रसुवा बाढीका कारण बेपत्ताहरूको यकिन तथ्याङ्क नरहेको जनाएको छ । प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतले विपद्बाट बेपत्ता भएका व्यक्तिको यकिन सङ्ख्या निर्धारण गर्न अझै कठिन रहेको बताइन् । उनले हाल स्थानीय तह, जिल्ला प्रशासन कार्यालय, नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी, राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा हाइड्रो आयोजनालगायत सम्बन्धित निकायबाट विवरण संकलन गर्ने काम भइरहेको जानकारी दिइन् ।
उनकाअनुसार सोमबार बिहान ९ बजेसम्म आधिकारिक निकायबाट प्राप्त विवरणअनुसार ४ हजार २०२ जना बेपत्ता छन् । महतकाअनुसार उद्धार तथा खोजी कार्य जारी रहेकाले यो सङ्ख्या अझै घटबढ हुन सक्नेछ । यसैबीच, विभिन्न हाइड्रोपावर आयोजना तथा सुरुङबाट उद्धार कार्य जारी रहेको छ ।
महतकाअनुसार हाइड्रोको सुरुङबाट मात्रै २८९ जनाको उद्धार गरिएको छ । आइतबार चिनियाँ १५ र भारतीय ७ गरी थप २२ जनालाई हाइड्रो क्षेत्रबाट उद्धार गरिएको थियो भने सोमवार पनि उद्धार जारी रहेको उनको भनाइ छ । उनले लाङटाङ हाइड्रोमा भएको क्षतिसम्बन्धी पनि अहिलेसम्म छुट्टै विवरण प्राप्त नभएको बताइन् । हालसम्म रसुवा बाढीमा परि ज्यान गुमाएका ९ सय ३ जनाको शव फेला परेको छ । १० हजार बढीको उद्धार गरिएको छ भने २६७ जना घाइतेहरू उपचारपछि घर फर्किएका छन् । सम्पर्क विहीनहरूको खोजीका लागि २० हजार ८१९ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ ।
उनले भनिनन्, ‘हामीलाई अहिले मिसिङको सङ्ख्या कति हो भनेर एक्ज्याक्ट पत्ता लगाउन अलिकति अप्ठ्यारो नै छ । हामीले त्यहाँको स्थानीय पालिका, सिडियो कार्यालयदेखि लिएर त्यहाँ हराउनुभएको विभिन्न आधिकारिक निकाय नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल, राष्ट्रिय निकुञ्ज, हाइड्रोबाट सङ्ख्याहरू लिने गरेका छौँ । त्यसमा हामीले करिब भन्ने गरेका छौँ किनभने मिसिङको सङ्ख्या अझै हामीलाई एक्ज्याक्ट थाहा छैन । व्यक्तिहरूको खोजी भइराखेको छ । केही अझै थप हुनुहोला र कति मिसिङ भएको छ, त्यो मिसिङमध्ये यति नै एक्ज्याक्ट मिसिङ हो भनेर हामीलाई अलिकति भन्न गाह्रो नै छ । हामीले भएसम्म अपडेट गर्ने कोशिस गरिराखेका छौँ । अहिले आधिकारिक निकायबाट प्राप्त भएका डेटालाई हामीले एक्युमुलेट गरेर ४ हजार २०२ भनेर तथ्यांक निकालेका छौँ । यो अपडेट फेरि घट्ने बढ्ने चाहिँ भइरहन्छ ।’
विपद्बाट अवरुद्ध सडक तथा सञ्चार सेवा पनि अधिकांश क्षेत्रमा सुचारु भएको प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणकी प्रवक्ता महतले वैकल्पिक मार्ग पहिचान गरी सडक आवागमन सहज बनाइएको जानकारी दिए । विपद्का कारण १० हजारभन्दा बढी पुल बगाएका छन् । आवागमन पुनः सञ्चालनका लागि नेपाल सरकार र नेपाली सेनासँग उपलब्ध बेलीब्रिज प्रयोग गरिने तथा चीन र भारतबाट थप बेलीब्रिज ल्याउने प्रक्रिया अघि बढाइएको महतले जानकारी दिए । साथै क्षतिग्रस्त नेपाल टेलिकम तथा एनसेलका टावरहरू पनि लगभग सबै सुचारु भइसकेको उनको भनाई छ । उनकाअनुसार पुनः बाढी आउन सक्ने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै गल्छी र रसुवाको टिमुरेमा हाइड्रोलोजिकल स्टेसन स्थापना गरिएको छ । ती स्टेसनबाट बाढीको रियलटाइम डेटा प्राप्त गर्न सकिने र थप स्थानमा पनि स्टेशन जडान गर्दै जाने तयारी रहेको उनले बताइन् ।
विपद् व्यवस्थापनका लागि प्राधिकरणले करिब १४ वटा छुट्टाछुट्टै कार्यदल गठन गरी परिचालन गरेको छ । उद्धार, राहत, हेलिकोप्टर व्यवस्थापन, शव व्यवस्थापन तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहायता र समन्वय लगायतका लागि छुट्टाछुट्टै कार्यदल बनाएर बिहीवारदेखि नै काम अघि बढाइएको महतले जानकारी दिए । उनकाअनुसार विशेषज्ञसहितको शव व्यवस्थापन टोली विभिन्न क्षेत्रमा परिचालित रहेको छ । शव व्यवस्थापन तथा सङ्क्रमणको जोखिम न्युनिकरणका विषयमा काम भइरहेको उनले बताइन् ।
