काठमाडौं । वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिहरू एक ठाउँमा उभिएपछि नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेजस्ता परम्परागत प्रतिद्वन्द्वी दलहरू पनि आगामी प्रतिनिधिसभा चुनावका लागि गठबन्धनको तयारीमा जुटेका छन्।
एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाबीच हालै भएका भेटघाट तथा छलफलमा सम्भावित गठबन्धनको विषय उठेको बताइएको छ। विश्लेषकहरूले यसलाई वैकल्पिक शक्तिहरूको एकताबाट सिर्जित राजनीतिक दबाबको परिणामका रूपमा हेरेका छन्।
नेपालमा गत भदौ २३ र २४ गते सम्पन्न जेन–जी आन्दोलनपछि राजनीतिक परिवर्तनको लहर देखिएको थियो। त्यसपश्चात अन्तरिम सरकार गठन भयो र आगामी फागुन २१ गते प्रतिनिधिसभा चुनावको मिति घोषणा गरियो।
उक्त निर्वाचनको लागि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी, काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाह र कुलमान घिसिङ नेतृत्वका समूहसहितका वैकल्पिक शक्तिहरूबीच एकीकरणको घोषणा भएपछि कांग्रेस र एमालेका नेताहरूमा खैलाबैला मच्चिएको छ। यो एकताले परम्परागत दलहरूलाई ठूलो चुनौती दिन सक्ने आँकलन गरिएको छ। यही पृष्ठभूमिमा कांग्रेस र एमालेबीच गठबन्धनको तयारी अघि बढाइएको बुझिन्छ।
शुक्रबार बसेको कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको बैठकमा आफूले राखेको धारणा सार्वजनिक गर्दै कांग्रेस महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्माले भने, “आगामी चुनावमा कसैसँग पनि गठबन्धन नगर्ने गोदावरी महासमितिको निर्णयविपरीत एमालेसँग गठबन्धन गर्ने ‘भूमिगत तयारी’ भइरहेको छ।”
उनले निर्वाचनमा जाने निर्णय सर्वसम्मतिले भए पनि पुनर्स्थापनाका पक्षमा सांसदहरूलाई हस्ताक्षर गर्न किन दबाब दिइयो भन्ने प्रश्नसमेत उठाएका छन्।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार कांग्रेस–एमाले गठबन्धनले पुराना दलहरूको वैचारिक आधारलाई कमजोर बनाउने जोखिम पनि बोकेको छ। कांग्रेस लोकतान्त्रिक दल र एमाले कम्युनिस्ट दलका रूपमा चिनिँदै आए पनि विगतका यस्ता गठबन्धनहरूले विवाद र असन्तुष्टि जन्माएका उदाहरण छन्।
यो सम्भावित गठबन्धनको तयारीले विशेषगरी युवा मतदातामा असन्तुष्टि बढाएको देखिन्छ। जेन–जी आन्दोलनपछि युवाहरू वैकल्पिक राजनीतितर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। रास्वपाका नेता रवि लामिछाने र बालेन शाहबीचको सहकार्यले उनीहरूलाई नयाँ आशाको संकेत दिएको छ।
आगामी प्रतिनिधिसभा चुनावले नेपालको राजनीतिक भविष्यको दिशा तय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, जहाँ परम्परागत दलहरूको गठबन्धन र वैकल्पिक शक्तिहरूबीच कडा प्रतिस्पर्धा हुने देखिन्छ। यदि कांग्रेस–एमाले गठबन्धन सफल भयो भने यसले नेपाली राजनीतिमा नयाँ अध्याय सुरु गर्न सक्छ। तर यसले दुवै दलको आन्तरिक एकता र मतदाताको विश्वासलाई कडा परीक्षणमा पार्ने निश्चित छ।
हालसम्म औपचारिक घोषणा नभए पनि, आगामी दिनहरूमा यस विषयमा थप स्पष्टता आउने अपेक्षा गरिएको छ।
