Logo
Logo

फिलिपिन्समा क्वाड बैठक सकियो, ट्रम्पद्वारा एसिया भ्रमणको सुरुवात


0
Shares

मनिला । उपलब्ध समाचार विवरणअनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मंगलबार फिलिपिन्समा प्रमुख क्षेत्रीय साझेदार राष्ट्रहरू भारत, जापान र अस्ट्रेलियाका नेताहरूसँग भेटवार्ता गरेका छन् ।

चीन र रुसका समकक्षीहरूसँग हुने बहुप्रतीक्षित त्रिपक्षीय बैठकसमेत समावेश रहेको उनको तीनदिने एसिया भ्रमणको सुरुवातमा यो भेटघाट भएको हो।

दक्षिण-पूर्वी एसियाली राष्ट्रहरूको संगठन (आसियान) को शिखर सम्मेलनको अन्त्यतिर फिलिपिन्सको राजधानी मनिला पुग्नुभएका ट्रम्पले दुई वर्षपछि पहिलोपटक क्वाड समूहको बैठकबाट आफ्नो भ्रमण थालनी गरेका हुन् । बैठकका क्रममा राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, ‘हाम्रा देशहरू स्वतन्त्र, खुला, स्थिर र समृद्ध इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रका चार कुना हुन्।’

रिपब्लिकन पार्टीको मध्यावधि निर्वाचनमा भएको हार, जासुसीसम्बन्धी आरोपहरू तथा एआई चिप्समा चीनको पहुँच रोक्ने नयाँ अमेरिकी प्रतिबन्धहरूका बीच ट्रम्पको यो एसिया भ्रमण भइरहेको छ। उक्त प्रतिबन्धले अमेरिका-चीन व्यापार युद्धको नाजुक युद्धविरामलाई जटिल बनाउन सक्ने उल्लेख गरिएको छ। उनको भ्रमण तालिकामा चीनको सेन्जेनमा हुने एसिया-प्रशान्त आर्थिक सहयोग (एपेक) मञ्चको बैठक पनि समावेश छ।

सीसँगको भेटअघि आर्थिक तनाव

राष्ट्रपति ट्रम्पका लागि यो क्वाड समूहको पहिलो बैठक थियो, जसलाई उनका पूर्ववर्ती जो बाइडेनले आफ्नो प्रमुख विदेश नीति पहलका रूपमा लिएका थिए । यसै हप्ता एपेकको २१ सदस्यीय सम्मेलनको आतिथ्य गर्न लागेका चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले यसअघि क्वाडलाई बेइजिङलाई घेराबन्दी गर्ने प्रयासको संज्ञा दिँदै विरोध जनाउँदै आउएका थिए । यद्यपि, क्वाड सदस्य राष्ट्रहरूले यो समूह कुनै एक देशविरुद्ध लक्षित नरहेको बताएका छन्।

नेताहरूको बैठकपछि जारी विज्ञप्तिमा क्वाडले स्वेच्छाचारी निर्यात प्रतिबन्धलगायतका इकोनोमिक कोअर्सनप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ। विज्ञप्तिमा कुनै देशको नाम नतोकिए पनि अमेरिका र जापानले विद्युतीय सवारीसाधनदेखि मोबाइल फोनसम्मका सामग्री उत्पादनमा अत्यावश्यक मानिने ‘रेयर अर्थ’ (दुर्लभ खनिज) निर्यातमा चीनले लगाएको प्रतिबन्धबारे गुनासो गर्दै आएका छन्। एसियाका दुई ठूला अर्थतन्त्रबीचको सम्बन्ध खस्कँदै जाँदा चीनले झन्डै एक वर्षदेखि जापानतर्फको प्रमुख महत्त्वपूर्ण खनिज निर्यात प्रभावकारी रूपमा बन्द गरेको छ।

जनवरीमा समाप्त हुने व्यापार-युद्धको नाजुक युद्धविरामबारे सेन्जेनमा ट्रम्प र सीबीच हुने अपेक्षित भेटवार्ताअघि चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले पनि उन्नत चिप्समा चिनियाँ पहुँच रोक्ने अमेरिकी पछिल्लो प्रतिबन्धलाई लिएर अमेरिकाले “आर्थिक दबाब” दिएको आरोप लगाएको थियो।

संयुक्त अभ्यास र एआई सहकार्य

क्वाडको विज्ञप्तिमा आगामी वर्ष सामुद्रिक गस्ती विमानहरू (म्यारिटाइम पेट्रोल एयरक्राफ्ट) सम्मिलित संयुक्त सैन्य अभ्यास गर्ने योजनाको संकेत गरिएको छ। साथै एआईको विकासमा समन्वय र लगानी गर्नका लागि एक प्रवर्द्धक (एक्सिलरेटर) योजनाप्रतिको प्रतिबद्धता पनि दोहोर्‍याइएको छ।

एआईसम्बन्धी योजनाबारे बोल्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, ,’हामी यो महत्त्वपूर्ण प्रविधिको भविष्य हाम्रा मूल्यमान्यता र साझा हित मिल्ने राष्ट्रहरूको वर्चस्वमा रहोस् र यो सकेसम्म उत्कृष्ट बनोस् भन्ने सुनिश्चित गर्न चाहन्छौँ।’

पूर्व अमेरिकी उप-विदेशमन्त्री कर्ट क्याम्पबेलले ट्रम्पको कार्यकालमा क्वाडले आफ्नो महत्त्वाकांक्षा गुमाएको बताउँदै यसको समय निर्धारण र पुनः संयोजनको श्रेय वासिङ्टनका शीर्ष कूटनीतिज्ञ मार्को रुबियोलाई दिए। बिहीबार हुने अमेरिका-चीन-रुस त्रिपक्षीय वार्तातर्फ संकेत गर्दै ‘द एसिया ग्रुप’ का सह-संस्थापक समेत रहेका क्याम्पबेलले भने, ‘यदि तपाईं त्रिपक्षीय बैठकमा जाँदै हुनुहुन्छ भने यो सम्भवतः सबैभन्दा राम्रो संकेत हो भन्ने रुबियोको सोचको एक हिस्सा हो।’

बैठकपछि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मा लेखेका छन्, ‘आजको बैठकले स्वतन्त्र, खुला, शान्तिपूर्ण र समृद्ध इन्डो-प्यासिफिकका लागि हाम्रो साझा दृष्टिकोणमा सहकार्यको अर्को चरणका ठोस लक्ष्यहरूसहित नयाँ गति प्रदान गरेको छ।’

मनिलामा विरोध प्रदर्शन र आसियान बैठक

ट्रम्प आसियानको ११ सदस्यीय क्षेत्रीय सम्मेलनको अन्त्यमा फिलिपिन्स पुगेका हुन् । क्वाड बैठकपछि उनी अमेरिका-आसियान विशेष शिखर सम्मेलनमा सहभागी भए । सेन्जेन प्रस्थान गर्नुअघि उनले बुधबार फिलिपिन्सका राष्ट्रपति फर्डिनान्ड मार्कोस जुनियरसँग भेटवार्ता गर्नेछन् ।

यसैबीच, मनिलामा प्रदर्शनकारीहरूले लगातार पाँचौँ दिन विरोध प्रदर्शन गरेका छन्। प्रदर्शनमा ट्रम्पको पुतला दहन गरिनुका साथै मध्यपूर्वको युद्ध अन्त्य गर्न र अमेरिकाको नेतृत्वमा रहेको ‘प्याक्स सिलिका’ आपूर्ति शृङ्खला पहल खारेज गर्न माग गरिएको छ।

सोमबार आयोजित आसियान सम्मेलनमा चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली छ्याङले विश्वव्यापी व्यापारिक प्रतिबन्धहरूका बावजुद चीन र आसियानले हासिल गरेको आर्थिक उपलब्धिलाई “साँच्चिकै असाधारण” भन्दै प्रशंसा गरेका थिए । उनले स्वतन्त्र व्यापारप्रतिको बेइजिङको प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै “एकजुट भएर उभिन, हस्तक्षेप रोक्न र सँगै काम गर्न” आवश्यक रहेको बताए ।

चीन आसियानको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक साझेदार र लगानीको प्रमुख स्रोत हो। यद्यपि, ३.९ ट्रिलियन डलरभन्दा बढी संयुक्त कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) रहेको यस समूहका ठूला अर्थतन्त्रहरू ट्रम्प प्रशासनअन्तर्गतको लामो व्यापारिक र कूटनीतिक अनिश्चितताका बावजुद अमेरिकासँगको सम्बन्ध अझ गहिरो बनाउन चाहन्छन्।

मंगलबार आसियानका नेताहरूले जापान, दक्षिण कोरिया, चीन र भारतका समकक्षीहरूसँग बैठक गरेका छन् । उक्त क्रममा जापानी प्रधानमन्त्री साने ताकाइचीले क्षेत्रीय आर्थिक तथा ऊर्जा लचिलोपन बढाउन र महत्त्वपूर्ण खनिजहरूसहितको आपूर्ति शृङ्खला सुदृढ गर्न आसियानसँग मिलेर काम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।

यसैबीच, ट्रम्पले थाई प्रधानमन्त्री अनुतिन चार्नभिराकुलसँग व्यापारसम्बन्धी एक संयुक्त वक्तव्यमा हस्ताक्षर पनि गरेका छन् । आगामी हप्ताहरूमा अन्तिम रूप दिइने अपेक्षा गरिएको उक्त व्यापार सम्झौताअन्तर्गत थाइल्यान्डले अमेरिकी निर्यातमा लाग्ने सबै भन्सार शुल्क हटाउने र गैर-भन्सार अवरोधहरू उल्लेख्य रूपमा कम गर्ने ट्रम्पले बताए ।

अमेरिका थाइल्यान्डको सबैभन्दा ठूलो निर्यात बजार हो।

दृष्टि न्युज

तपाईंको दृष्टिकोण

यस समाचारमा आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस्

प्रतिक्रिया लेख्नुहोस्

तपाईंको इमेल सार्वजनिक गरिने छैन । प्रतिक्रिया स्वीकृत भएपछि मात्र देखिन्छ ।

0 / 2000