काठमाडौं । उत्तर कोरियाले मध्यम दूरीको ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेको दाबी गरेको छ । उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनले परीक्षणको प्रत्यक्ष निगरानी गरेको जनाइएको छ । उनकी बहिनी किम यो जोङले परीक्षण गरिएको क्षेप्यास्त्र कम उचाइमा उड्दै आफ्नो बाटो परिवर्तन गर्न सक्ने बताएकी छन् ।
उत्तर कोरियाका अनुसार क्षेप्यास्त्रमा कृत्रिम बौद्धिकतासँग सम्बन्धित क्षमतासमेत रहेको छ । कम उचाइमा उडेर मार्ग परिवर्तन गर्न सक्ने क्षमताका कारण दक्षिण कोरिया र जापानका क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणालीका लागि यसलाई रोक्न कठिन हुन सक्ने उत्तर कोरियाको दाबी छ ।
दक्षिण कोरियाली सेनाका अनुसार क्षेप्यास्त्र पूर्वी तटको वोनसानबाट प्रहार गरिएको थियो र यसले ७०० किलोमिटरभन्दा बढी दूरी पार गरेको थियो । जापानको रक्षा मन्त्रालयले भने यसको उडान दूरी करिब ६८० किलोमिटर रहेको जनाएको छ । किम यो जोङले दुवै देशले दिएको तथ्याङ्कमा फरक देखिनुले क्षेप्यास्त्रको उडानलाई सही ढङ्गले निगरानी गर्न नसकेको देखाउने दाबी गरेकी छन् । जापानी सेनाका अनुसार क्षेप्यास्त्र उसको विशेष आर्थिक क्षेत्रभन्दा बाहिर समुद्रमा खसेको थियो ।
दक्षिण र उत्तर कोरियाबीच सीमा क्षेत्रमा भएका बारुदी सुरुङ विस्फोटलाई लिएर पनि तनाव बढेको छ । सेप्टेम्बर २१ मा सैन्य सीमाबाट करिब १० मिटर दक्षिणतर्फ भएका विस्फोटमा दक्षिण कोरियाका तीन सैनिक घाइते भएका थिए ।
दक्षिण कोरिया र संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय कमान्डको नेतृत्वमा गरिएको अनुसन्धानले उत्तर कोरियाले बिछ्याएका बारुदी सुरुङ विस्फोटको कारण भएको निष्कर्ष निकालेको थियो । संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय कमान्डले यसलाई कोरियाली युद्धपछि भएको युद्धविराम सम्झौताको उल्लङ्घन भनेको थियो । तर उत्तर कोरियाले घटनामा आफ्नो संलग्नता अस्वीकार गर्दै आएको छ ।
दक्षिण कोरियाले उत्तर कोरियासँग माफी माग्न र सीमामा किल्लाबन्दी रोक्न आग्रह गरेको छ । उत्तर कोरियाले सीमामा बारुदी सुरुङ तथा ट्यांक रोक्ने अवरोध निर्माण गरिरहेको बताइएको छ । किम यो जोङले दक्षिण कोरियाको माग अस्वीकार गर्दै दुई देशबीचको सम्बन्ध अन्त्य गर्न उत्तर कोरिया इच्छुक रहेको बताएकी छन् । उत्तर कोरियाले पछिल्ला केही सातामा लगातार क्षेप्यास्त्र परीक्षण र सैन्य गतिविधि बढाएको छ । सेप्टेम्बर २० मा वोनसानमै अतिध्वनिक क्षेप्यास्त्र प्रणालीको परीक्षण गरिएको थियो । यसअघि सन् २०२४ मा उत्तर कोरियाले ठोस इन्धनबाट चल्ने मध्यम दूरीका क्षेप्यास्त्रसमेत सार्वजनिक गरेको थियो ।
दक्षिण कोरियाले थप क्षेप्यास्त्र परीक्षण हुन सक्ने भन्दै निगरानी बढाएको छ । उसले अमेरिका र जापानसँग क्षेप्यास्त्रसम्बन्धी सूचना आदानप्रदान गरेको जनाएको छ । दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति कार्यालयले पछिल्लो परीक्षणलाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय सुरक्षा परिषद्का प्रतिबन्धको उल्लङ्घन भनेको छ । अमेरिकी प्रशान्त कमान्डले भने परीक्षणबाट अमेरिकी सैनिक, अमेरिकी क्षेत्र वा उसका साझेदारलाई तत्काल खतरा नरहेको जनाएको छ । सन् २०१९ मा तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँगको आणविक वार्ता असफल भएपछि किम जोङ उनले अमेरिका र दक्षिण कोरियासँगको वार्ता लगभग रोक्दै आएका छन् । पछिल्लो समय उत्तर कोरियाले रुससँगको सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिएको छ ।
उत्तर कोरियासँग आणविक हतियार बोक्न सक्ने विभिन्न प्रकारका क्षेप्यास्त्र रहेको बताइन्छ। तीमध्ये अमेरिकासम्म पुग्न सक्ने लामो दूरीका क्षेप्यास्त्रसमेत छन् ।
