Logo
Logo
अमरेशको मेची–महाकाली यात्रा

जनताको मन जित्ने अभियान कि राष्ट्रिय राजनीतिमा नयाँ पहिचानको खोजी ?


0
Shares

काठमाडौं । नेपाली राजनीतिमा नेताहरू जनतामाझ पुग्ने, समस्या सुन्ने र समाधानको आश्वासन दिने क्रम नौलो होइन । चुनावका बेला गाउँबस्ती पुग्ने, घरदैलो गर्ने र नागरिकका अपेक्षा बुझ्ने प्रतिबद्धता जनाउने राजनीतिक अभ्यास लामो समयदेखि चल्दै आएको छ । तर, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सांसद अमरेशकुमार सिंहले सुरु गरेको मेची–महाकाली पैदल यात्राले भने राजनीतिमा जनतासँगको सम्बन्धलाई फरक ढंगले स्थापित गर्ने सन्देश दिन खोजेको छ ।

मधेशको राजनीतिमा आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाएका सिंह अहिले पूर्वदेखि पश्चिमसम्मका नागरिकका कुरा सुन्ने भन्दै करिब दुई महिना लामो यात्रामा निस्किएका छन् । सर्लाही निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ४ बाट निर्वाचित प्रतिनिधिसभा सदस्य सिंहको यो अभियानलाई सामान्य जनसम्पर्क कार्यक्रमका रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन । यसले उनको व्यक्तिगत राजनीतिक सक्रियता, रास्वपाको जनतासँगको सम्बन्ध र मधेशबाट राष्ट्रिय राजनीतिमा उठाउन खोजिएको नयाँ सन्देशलाई समेत प्रतिनिधित्व गर्छ ।

सोमबार जनकपुरधामस्थित जानकी मन्दिर परिसरबाट रास्वपा सभापति रवि लामिछानेको उपस्थितिमा यात्राको औपचारिक शुभारम्भ गरिएको हो । वास्तविक पैदल यात्रा भने झापाको मेची नदी किनारबाट सुरु गर्ने उनको योजना छ । आगामी माघ १ गते मकर सङ्क्रान्तिका दिन महाकाली नदी किनारमा पुगेर यात्रा सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ ।

सिंहले यस यात्राको मुख्य उद्देश्य जात, धर्म, वर्ग, समुदाय र भूगोलका आधारमा समाजमा देखिने विभाजन अन्त्य गर्दै राष्ट्रिय एकता र सामाजिक सद्भाव बलियो बनाउनु रहेको बताएका छन् । तर, उनको यात्राको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको जनताका समस्या सुन्ने र तिनलाई राज्यको नीति निर्माण तहसम्म पु¥याउने प्रतिबद्धता हो ।

नेताले बोल्ने होइन, जनता बोल्ने अभियान !
सिंहले यात्राका क्रममा आफू कम बोल्ने र जनताको कुरा बढी सुन्ने बताएका छन् । उनको योजना दैनिक पाँच घण्टा पैदल हिँड्ने र सात घण्टा नागरिकसँग संवाद गर्ने छ । प्रत्येक २० देखि २५ किलोमिटरको दूरीमा पर्ने गाउँबस्तीमा पुगेर स्थानीयसँग प्रत्यक्ष छलफल गर्ने उनको तयारी छ ।
नेपालको राजनीतिक अभ्यासमा जनताको समस्या सुन्नेभन्दा पनि आफ्ना एजेन्डा सुनाउने प्रवृत्ति बढी देखिन्छ । चुनावका बेला नागरिकका घरदैलोमा पुग्ने नेताहरू चुनावपछि जनताबाट टाढिने गरेको गुनासो पनि बारम्बार सुनिन्छ । यस्तो पृष्ठभूमिमा सिंहले जनताको कुरा सुन्नकै लागि लामो दूरीको यात्रा गर्ने घोषणा गर्नुले राजनीतिक संवादको शैली बदल्ने प्रयासको संकेत गरेको छ ।

यात्रामा किसान, मजदुर, महिला, दलित, मुस्लिम, व्यापारी, युवा तथा विभिन्न समुदायका नागरिकसँग संवाद गर्ने उनको योजना छ । विशेषगरी युवाको रोजगारी, कृषि क्षेत्रका समस्या, स्थानीय विकास, शिक्षा, स्वास्थ्य, सुरक्षा र सार्वजनिक सेवासँग सम्बन्धित विषयलाई प्राथमिकता दिने बताइएको छ ।

यसको अर्थ यात्राले राष्ट्रिय राजनीतिका ठूला भाषणभन्दा नागरिकको दैनिक जीवनसँग जोडिएका विषयलाई केन्द्रमा राख्न खोजेको देखिन्छ । गाउँमा किसानले भोगिरहेको उत्पादनको मूल्य र बजारको समस्या, युवाले भोगिरहेको बेरोजगारी, महिलाले सामना गरिरहेका सामाजिक चुनौती तथा सीमान्तकृत समुदायको राज्यसम्म पहुँचजस्ता विषय अभियानका मुख्य आधार बन्न सक्छन् ।

मधेशबाट राष्ट्रिय एकताको सन्देश
अमरेशकुमार सिंहको राजनीतिक पहिचान मधेशसँग जोडिएको छ । मधेशका मुद्दा, क्षेत्रीय प्रतिनिधित्व र राष्ट्रिय राजनीतिमा मधेशको सहभागिताका विषयमा उनी सार्वजनिक रूपमा सक्रिय रहँदै आएका छन् । त्यसैले उनको मेची–महाकाली यात्रालाई मधेशको सीमाभन्दा बाहिर राष्ट्रिय राजनीतिक वृत्तमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गर्ने प्रयासका रूपमा पनि बुझ्न सकिन्छ ।

नेपालको राजनीतिक इतिहासमा पहाड र मधेशबीचको सम्बन्ध, क्षेत्रीय असन्तुष्टि, पहिचान र प्रतिनिधित्वका विषय पटक–पटक बहसमा आएका छन् । यस्ता विषयलाई राजनीतिक दलहरूले आ–आफ्नो ढंगले व्याख्या गर्दै आएका छन् । सिंहले भने जात, धर्म, वर्ग र भूगोलभन्दा माथि उठेर सबै नेपालीलाई एउटै राष्ट्रिय एकताको सूत्रमा बाँध्नुपर्ने सन्देश अघि सारेका छन् ।

मेचीदेखि महाकालीसम्मको यात्रा आफैँमा भौगोलिक रूपमा पूर्व र पश्चिमलाई जोड्ने प्रतीकात्मक अभियान हो । यस क्रममा विभिन्न भाषा, संस्कृति, समुदाय र जीवनशैली भएका नागरिकसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने अवसर प्राप्त हुनेछ । तर, राष्ट्रिय एकताको सन्देश भाषणमा मात्र सीमित नराखी नागरिकले भोगिरहेका विभेद, असमानता र विकासका असन्तुलनलाई सम्बोधन गर्ने विषयसँग जोड्न सक्नु यसको वास्तविक परीक्षा हुनेछ ।

जनताका गुनासा प्रधानमन्त्री र रविसम्म पुर्याउने दाबी
सिंहले यात्राका क्रममा संकलन हुने नागरिकका समस्या र सुझावलाई तीन प्रति तयार पारेर सम्बन्धित निकायमा पु¥याउने बताएका छन् । एउटा प्रति पार्टी सभापति रवि लामिछानेलाई पुस्तकका रूपमा हस्तान्तरण गर्ने, अर्को प्रधानमन्त्रीलाई बुझाउने र तेस्रो प्रति आफैँले राखेर संसद्मा जनताका आवाज उठाउन प्रयोग गर्ने उनको योजना छ । यो प्रतिबद्धताले यात्रालाई केवल जनसम्पर्क कार्यक्रममा सीमित नराखी नागरिकका गुनासालाई संस्थागत रूपमा अभिलेखीकरण गर्ने अभियानका रूपमा अघि बढाउन खोजेको देखिन्छ ।

तर, समस्या संकलन गर्नु र समाधान गर्नु दुई फरक विषय हुन् । नागरिकले वर्षौंदेखि भोग्दै आएका समस्या, सरकारी कार्यालयमा हुने ढिलासुस्ती, विकास निर्माणमा देखिने अनियमितता, रोजगारीको अभाव र कृषि क्षेत्रका चुनौतीबारे गुनासो सुन्नु महत्त्वपूर्ण भए पनि ती विषयको समाधानका लागि आवश्यक नीतिगत तथा प्रशासनिक पहल अझ महत्त्वपूर्ण हुनेछ ।
सिंहले संकलित विवरणलाई प्रधानमन्त्री र पार्टी सभापतिसम्म पु¥याउने बताएका छन् । अब त्यसलाई सम्बन्धित मन्त्रालय, सरकारी निकाय र संसद्को छलफलसम्म कसरी पु¥याइन्छ भन्ने विषयले अभियानको प्रभावकारिता निर्धारण गर्नेछ ।

रास्वपाका लागि पनि राजनीतिक अवसर
यो यात्रा अमरेशकुमार सिंहको व्यक्तिगत अभियान मात्र होइन, रास्वपाका लागि पनि जनतासँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध विस्तार गर्ने अवसर बन्न सक्छ । यात्राको औपचारिक शुभारम्भमा पार्टी सभापति रवि लामिछानेसहित सांसद तथा नेताकार्यकर्ताको उपस्थिति रहनुले यसलाई पार्टीको राजनीतिक गतिविधिसँग पनि जोडेको छ ।

रास्वपाले आफूलाई परम्परागत राजनीतिक अभ्यासभन्दा फरक दलका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ । यस्तो अवस्थामा पार्टीका सांसदले लामो समयसम्म जनतामाझ रहेर उनीहरूका समस्या संकलन गर्ने अभियान सञ्चालन गर्नु पार्टीको राजनीतिक शैली र जनताप्रतिको जवाफदेहितासँग जोडिने विषय हो ।

विशेषगरी सरकार र पार्टी नेतृत्वसम्म नागरिकका गुनासा पु¥याउने सिंहको घोषणाले पार्टीभित्रै सुझाव र आलोचनालाई कसरी ग्रहण गरिन्छ भन्ने प्रश्नसमेत उठाएको छ । जनताबाट आएका सुझाव पार्टी नेतृत्व र सरकारका लागि नीतिगत सुधारको आधार बन्न सकेमा यस्तो अभियानको औचित्य अझ स्पष्ट हुनेछ ।

यात्राको वास्तविक परीक्षा परिणाममा
अमरेशकुमार सिंहको मेची–महाकाली यात्रा प्रतीकात्मक रूपमा आकर्षक छ । लामो दूरी पैदल हिँड्नु, विभिन्न समुदायसँग भेट्नु र नागरिकका समस्या अभिलेखीकरण गर्नु आफैँमा चुनौतीपूर्ण काम हो । तर, राजनीतिक अभियानको मूल्यांकन त्यसमा कति किलोमिटर हिँडियो वा कति जनासँग भेटियो भन्ने आधारमा मात्र हुँदैन ।

यात्राका क्रममा उठेका विषयको विश्वसनीय अभिलेख तयार भयो कि भएन ? नागरिकले उठाएका समस्याको प्राथमिकता निर्धारण गरियो कि गरिएन ? सम्बन्धित निकायले ती विषयमा के प्रतिक्रिया दिए ? र, संकलित गुनासामध्ये कति विषय संसद् तथा सरकारको कार्यसूचीमा प्रवेश गरे ? यी प्रश्नले अभियानको उपलब्धि मापन गर्नेछन् ।

त्यसैगरी, यात्रामा विभिन्न क्षेत्रका नागरिकको सहभागिता कस्तो रहन्छ र उनीहरूले खुलेर आफ्ना समस्या राख्न पाउँछन् कि पाउँदैनन् भन्ने विषय पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुनेछ ।

सिंहले मेची–महाकाली यात्रापछि आगामी वैशाखमा मध्यपहाडी लोकमार्ग हुँदै बैतडीको झुलाघाटदेखि पाँचथरको चिवाभञ्ज्याङसम्म अर्को पदयात्रा गर्ने योजना पनि सार्वजनिक गरेका छन् । यसले उनको अभियानलाई एउटै यात्रामा सीमित नराखी देशका विभिन्न भूगोल र समुदायसँग जोड्ने दीर्घकालीन प्रयासका रूपमा अघि बढाउन खोजेको देखिन्छ ।

अन्ततः अमरेशकुमार सिंहको मेची–महाकाली यात्रा उनको व्यक्तिगत राजनीतिक पहिचान विस्तार गर्ने माध्यम बन्छ वा नागरिकका वास्तविक समस्या राज्यको नीति निर्माणसम्म पु¥याउने प्रभावकारी अभियान बन्छ भन्ने कुरा आगामी दिनमा स्पष्ट हुनेछ । अहिलेका लागि उनले अघि सारेको मुख्य सन्देश भने स्पष्ट छ, राजनीतिमा नेताले जनतालाई सुनाउने मात्र होइन, जनताका कुरा सुन्ने संस्कार पनि स्थापित हुनुपर्छ । यात्राको सफलता यही सन्देशलाई व्यवहारमा उतार्न सक्ने क्षमतामा निर्भर रहनेछ ।

दृष्टि न्युज

तपाईंको दृष्टिकोण

यस समाचारमा आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस्

प्रतिक्रिया लेख्नुहोस्

तपाईंको इमेल सार्वजनिक गरिने छैन । प्रतिक्रिया स्वीकृत भएपछि मात्र देखिन्छ ।

0 / 2000