काठमाडौं । भूकम्पपछि प्रवलीकरणमार्फत जोगाइएको ऐतिहासिक बबरमहल दरबार भवन मंगलबारको आन्दोलनमा परेको आगजनीका कारण पुनः ध्वस्त भएको छ ।
२०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पपछि नरिवाय प्रवलीकरण गरिएको यो दरबार भवन पुनर्निर्माण गरेर दुई वर्षअघि मात्र प्रयोगमा ल्याइएको थियो । तर, जेनजी आन्दोलनका क्रममा भएको आगलागीले भवनको आधाभन्दा बढी भाग पूर्ण रूपमा जलेर नष्ट भएको छ ।
बबरमहल दरबारलाई लन्डनको बकिङघम दरबारको नेपाली रूप मानिन्छ र यो करिब १ सय वर्ष पुरानो पुरातात्त्विक सम्पदा हो । त्यसैले तत्कालीन राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले दरबारलाई नभत्काई प्रवलीकरण मात्र गरेको थियो ।
आगजनी र क्षति विवरण:
- भवन पुनर्निर्माणमा ८६ करोड रुपैयाँ लागत लागेको थियो
- पुनर्निर्माण सकिएको दुई वर्षमै आगजनी
- सडक विभागका अनुसार आधा भन्दा बढी भाग जलेर पूर्ण रूपमा नष्ट
- भवनभित्र रहेको डाटा सेन्टर भने सुरक्षित रहेको जानकारी
- महालेखा परीक्षकको कार्यालय पनि विगतमा यसै भवनबाट सञ्चालित
पृष्ठभूमि:
- भूकम्पपछि सडक विभागलाई पाटन सारिएको थियो
- पछिल्लो पुनर्निर्माणपछि विभाग पुनः बबरमहल फर्किएको थियो
- अहिलेको आगजनीमा अगाडिको भागमा अधिक क्षति पुगेको छ
सडक विभागका महानिर्देशक डा. विजय जैसीका अनुसार आगलागीबाट भएको क्षतिको प्रारम्भिक मूल्यांकन सुरु गरिएको छ र भवन मर्मतयोग्य नरहेको अनुमान गरिएको छ ।
एक शताब्दी पुरानो यो सम्पदाको संरक्षण र पुनःनिर्माणका लागि अब नयाँ चुनौती थपिएको छ ।
