काठमाडौँ । नेपाल सरकारको सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले अब सूचीकृत नभएका सबै सामाजिक सञ्जालहरू क्रमशः बन्द गर्ने प्रक्रिया सुरु गरेको छ।
मन्त्रालयको आज बसेको मन्त्रीस्तरीय बैठकले यस्तो निर्णय लिएको हो।
मन्त्रालयका अनुसार अहिले टिकटक, भाइबर, विटक, निम्बज र पोपो लाइभ मात्र सूचीकृत भइसकेका छन् भने टेलिग्राम र ग्लोबल डाइरी सूचीकृत हुने प्रक्रियामा छन्। तर बाँकी २५ भन्दा बढी सामाजिक सञ्जालहरू सूचीकृत नभएकाले छिट्टै नेपालमै निष्क्रिय पारिने छन्।
सञ्चारमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङ भन्छन्,
“हामीले पटक–पटक सूचना जारी गरेर सम्पर्क गर्न आग्रह गर्यौं, तर ती सञ्जालले अटेरी गरे। बाध्य भएर यस्तो निर्णय गरिएको हो। तर यदि तिनीहरूले सम्पर्क गरे भने फेरि सञ्चालनमा आउन सक्छन्।”
सूचना प्रविधि नियमन गर्ने निकाय नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणलाई यसका लागि मन्त्रालयले निर्देशन दिइसकेको छ।
के के बन्द हुँदैछन्?
मन्त्रालय स्रोतका अनुसार सूचीकृत नभएका निम्नजस्ता लोकप्रिय सामाजिक सञ्जालहरूमा पहिलो चरणमै रोक लगाउने तयारी छ:
- फेसबुक
- इन्स्टाग्राम
- एक्स (अघिल्लो ट्विटर)
- स्न्यापच्याट
- थ्रेड्स
- क्लबहाउस
- रेडिट
(थप नाम सार्वजनिक गरिनेछ)
अबको अवस्था:
- इन्टरनेट सेवाप्रदायकहरूले सूचीकृत नभएका सञ्जालहरूमा पहुँच रोक्नेछन्
- प्रयोगकर्ताले ती सञ्जाल खोल्न नसक्ने अवस्था आउन सक्छ
- सरकारसँग सूचीकृत नभएसम्म ती सञ्जाल पुनः सञ्चालनमा आउन नदिइने
- सरकारको अनुमति बिना प्रयोगमा ल्याइएका सञ्जालमा कानुनी कारबाहीको समेत प्रक्रिया अघि बढ्ने सम्भावना
सूचना प्रविधि मन्त्रालयका प्रवक्ता गजेन्द्रकुमार ठाकुरका अनुसार,
“नेपालमा हाल २५ बढी सामाजिक सञ्जाल अत्यधिक रूपमा प्रयोगमा छन्। तर तीमध्ये अधिकांशले सरकारसँग कुनै सम्पर्क गरेका छैनन्।”
निष्कर्ष:
अबदेखि नेपालमा सामाजिक सञ्जाल सञ्चालन गर्न चाहने कम्पनीहरूले सरकारसँग अनिवार्य रूपमा सूचीकृत हुनुपर्नेछ। अन्यथा, ती सञ्जाल प्रयोगकर्ताका लागि बन्द हुनेछन्।
