Logo
Logo

‘कांग्रेसले देउवाको फोटो हटाउनुपर्ने अवस्था नआओस्’ (भिडियोसहित)


लेखनाथ पोखरेल, युवा नेता, नेपाली कांग्रेस

378
Shares

नेपाली कांग्रेसको १५ औँ महाधिवेशन कसरी भइरहेको छ ?
कांग्रेस देशभर नयाँ उभारका साथ आफ्ना चरणवद्ध अधिवेशनहरु सकेर केन्द्रीय महाधिवेशनको क्रम जारी छ । वडा तहबाट तहगत संरचना पार गर्दै महाधिवेशन प्रतिनिधिहरु आउनुभएको छ । क्रियाशील सदस्यहरुबाट क्षेत्रिय प्रतिनिधिहरु चयन गर्ने, क्षेत्रिय प्रतिनिधिहरुमार्फत् पालिकाको नेतृत्व चयन गर्ने, प्रदेश सभा निर्वाचन क्षेत्रको नेतृत्व चयन गर्ने र प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्रबाट संघीय महाधिवेशन प्रतिनिधि चयन भएर आएका छन् । विदेशस्थित जनसम्पर्क समितिबाट त्यही ढंगले अधिवेशन गरेर क्रियाशिल सदस्य संख्याको आधारमा क्षेत्रिय प्रतिनिधि चयन हुने र ति प्रतिनिधिमार्फत् महाधिवेशन प्रतिनिधि चयन भएरै वैधानिक व्यवस्था अनुसार आउनुभएको छ ।

नयाँ प्रतिनिधिमा युवाको संख्या कस्तो छ ?
कांग्रेसको वैधानिक व्यवस्थालाई वैज्ञानिक बनाउन लागेका छौँ । गत वर्ष भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनपछि हाम्रो विधानले खोजेको कुरा के हो ? देशमा नयाँ युवाहरुले राजनीतिक स्थान कहाँ खोजिरहेका छन् र आफ्नो भूमिका कहाँ निर्वाह गर्न खोजिरहेका छन् भन्ने कुरा कांग्रेसको विधानमा झल्किनुपर्छ र कांग्रेसको नेतृत्वमा युवा अनुहार देखिनुपर्छ भन्ने हामीलाई लागेको छ ।

विभिन्न जातजाति, भाषाभाषीले भरिपूर्ण देशमा ति सबैको प्रतिनिधित्व कसरी हुनसक्छ ? विभिन्न क्षेत्रमा काम गरेर विज्ञता हासिल गरेकाहरुलाई पनि ‘ल्याटरल इन्ट्री’ मार्फत् कांग्रेस प्रवेशमा खुला गरेका छौँ । कम्तीमा ४१ हजार जना ३५ वर्ष मुनिका नेतृत्वहरु हाम्रो महाधिवशेन प्रक्रियामा आउनुभएको छ । करिब २ हजारको हाराहारीमा महिलाहरु महाधिवेशनमा सहभागि हुनुहुन्छ । फरक क्षमता भएकाहरु, टे«ड युनियन, अल्पसंख्यक लगायतसहित सबैको समावेशि सहभागिता छ ।

कांग्रेसको यो महाधिवेशनले नयाँ के देला जस्तो लाग्छ ?
कांग्रेसको विधानभित्र सबैको अधिकार र कर्तब्य झल्किने व्यवस्था छ । जन्मिदै कांग्रेस भएकाहरु मात्रै होइन, फरक पार्टीमा लागेका र फरक विचार बोकेकाहरुलाई पनि आकर्षण गर्ने खालको वैधानिक व्यवस्था छ । गत वर्ष माघमा सम्पन्न विशेष महाधिवेशनले अब नेपाली कांग्रेसलाई फरक ढंगले लान सकिएन र पुरानै शैलीमा लान थालियो अगाडि बढ्न सम्भव छैन भन्ने निष्कर्ष निकालेको थियो । त्यसकारणले परिमार्जित, सुधारिएको र सच्चिएको कांग्रेस कसरी बनाउन सकिन्छ, आम जनताको प्रतिनिधित्व हुने कांग्रेस कसरी बनाउन सकिन्छ भन्ने विषयमा यो महाधिवेशनमा घनिभुत चिन्तन भइरहेको छ ।

यो महाधिवेशन कांग्रेस नयाँ मार्गबाट यात्रा गर्ने सुरुवाती बाटो बन्छ भन्ने ध्येयका साथ अघि बढेका छौँ । ७ हजार बढी महाधिवेशन प्रतिनिधि सहभागि महाधिवेशनबाट हामी नयाँ संकल्प लिदैछौँ ।

पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाले नेतृत्व गरेको एउटा समूह यो महाधिवेशन प्रक्रियाबाट बाहिर छ । विग्रहमा गएको देखिन्छ, कसरी सुधारिएको कांग्रेस हुनसक्छ ?
अहिले कता, कता चोइटिन लागेको कांग्रेस भनेर पनि बुझिएको छ । गत वर्ष पार्टी विधानको धारा १७(२) अनुसार विशेष महाधिवेशन आव्हान भयो । अहिले इतर पक्षमा रहेको देउवा नेतृत्वले विधानलाई लत्याउने प्रयास ग¥यो । तर हामीले कांग्रेसलाई वैधानिक बाटोमा अगाडि बढायौँ । कतिपय पुराना नेतृत्वले यो कुरालाई स्वीकार्न सक्नुभएन । कांग्रेसलाई परिवारभन्दा माथि उठाउनुपर्छ, जनताको पार्टी बनाउनुपर्छ, दाई र भाउजुमा सिमित पार्टी बनाउन थालियो भने गुटबन्दीभन्दा माथि उठ्न सकिदैन । परिवारभन्दा माथि नउठेको पार्टी र गुटबन्दी भन्दा माथि निस्किन नसकेको पार्टी नबनोस् भन्नका लागि विशेष महाधिवेशन ग¥यौँ । विशेष महाधिवेशनको सन्देश, अब तीन करोड नेपालीलाई मन छुने कांग्रेस बनाउनुपर्छ । मुलुकमा उभार ल्याउन सक्ने कांग्रेस बनाउनुपर्छ भन्ने थियो । निर्वाचन आयोगले विशेष महाधिवेशनलाई वैधानिकता दियो । सर्वोच्च अदालतले पनि गगन थापा नेतृत्वको कांग्रेसलाई नै आधिकारिकता दियो । यसअर्थमा मुल कांग्रेस यही नै हो ।

उहाँहरुले पार्टीभित्र ठाउँ खोजिरहनु भएको छ । आर्यघाट जाने बेलासम्म नेतृत्वमा रहिरहनु पर्छ भन्ने उहाँहरुको मानसिकता हो । युवाहरु हाम्रो सेवक हुन्, उनीहरु नेतृत्वमा आउने होइन कि हाम्रो सेवा गरिरहनुपर्छ भन्ने मानसिकताबाट ग्रसित हुनुहुन्छ । उहाँहरुले नयाँ नेतृत्वलाई स्वीकार गर्न नसक्दा बिग्रह जस्तो देखिएको हो । चार तारे झन्डा र चुनाव चिन्ह रुख भएको नेपाली कांग्रेस यहीँ हो । र, कांग्रेस एउटै छ ।

पुराना नेताहरुलाई कांग्रेसले सम्मान गरेन भन्ने आरोप छ । कांग्रेसको विरासत बोक्ने नेताहरु पनि तपाईहरुसँग हुनुहुन्न । यो त विभाजन नै होइन र ?
श्रद्धय नेताहरु प्रति हामीलाई वैरभाव छैन । उहाँहरुलाई सम्मान गर्ने कुरामा टुडिखेल जत्रो छाती बनाएर, फराकिलो मन बनाएका छौँ । विशेष महाधिवेशन शेरबहादुर देउवा वा पूर्णबहादुर खड्काबाटै उद्घाटन गर्न खोजेका थियौँ तर समयको बेगलाई उहाँहरुले बुझ्न सक्नुभएन । जुन नेतृत्वले समयको बेगलाई बुझ्न सक्दैन उसलाई समयले किनारा लगाउँदै जान्छ । उहाँहरु समय सापेक्ष नचलेका कारण यो परिस्थिति बनेको छ । अहिले १५ औँ महाधिवेशनमा पनि पूर्व सभापति देउवालाई उद्घाटनका लागि आउन निम्तो दिएका थियौँ तर आउनुभएन । कांग्रेस पार्टी फुटेको पनि होइन । उमेरको कारण पनि उहाँहरु यो पार्टीबाट विदाई हुने अवस्थामा हुनुहुन्छ । वृद्धभत्ता बुझ्ने उमेरको हुनुहुन्छ । उहाँहरुको अर्ति, बुद्धि लिन्छौँ । क्षमता लिन्छौँ । उहाँहरुको कठिन संघर्षलाई सम्मान, सत्कार गर्छौ । विरासतलाई लिन्छौँ । तर उहाँहरुलाई क्रियाशील हुन भौतिक रुपमा शरिरले पनि साथ दिएको छैन । अझैपनि उहाँहरु पार्टी नेतृत्वमा ओगटिएर बस्ने कुरा व्यवहारिक हुँदैन । उहाँहरुलाई बर्हिगमन गराउन खोजेको र यो नेतृत्वले ‘बाइपास’ गराउन खोजेको होइन ।

महाधिवेशनले पार्टी नेतृत्वमा कसलाई ल्याउँदैछ ?
गगन थापा नेतृत्वको कांग्रेसले मुलुकको अभिभारा वहन गर्नेगरी महाधिवेशन सम्पन्न गर्दै छौँ । हामीले निकट भविष्यमा आउँदै गरेको स्थानीय तह र प्रदेशको निर्वाचनलाई अर्जुन दृष्टिले हेरेका छौँ । आगामी संघीय चुनावपछि प्रधानमन्त्री बनाएर यो मुलुकको अभिभारा गगन थापालाई दियौँ भने देशको संकटलाई छिचोल्नेगरी उहाँले नेतृत्व गर्न सक्नुहुन्छ भन्ने हाम्रो ठम्याई छ । यसकारण, महाधिवेशनले उहाँलाई नै पार्टी सभापति निर्वाचित गर्छ र उहाँकै नेतृत्वमा कांग्रेस अगाडि बढ्छ । कांग्रेस चलाउन मात्रै होइन, मुलुक चलाउन पनि गगन थापाको नेतृत्व चाहियो भन्ने जनताको पनि माग छ ।

महाधिवेशनपछि पार्टी फुट्छ कि एकतावद्ध हुन्छ त ?
धेरै नेताहरु मुलधारमा फर्किइसक्नु भएको छ । यो महाधिवेशनलाई एकताको सन्देश दिने महाधिवेशन बनाउँदै छौँ । गगन थापा नेतृत्वको पार्टी आधिकारिक त हो नै, यसैलाई आशा र भरोसाको पार्टी पनि बनाउँछौँ । अहिले विचलित हुनुभएका नेताहरु पनि पार्टीको मुलधारमा निश्चित रुपमा आउनुहुन्छ । इतर पक्षका लाई पनि पुनः शेरबहादुर देउवाको नेतृत्वमा अघि बढ्नुपर्छ र देउवाबाट यो मुलुकलाई कायापलट गर्न सकिन्छ भनेर कसैलाई विश्वास छैन । विधानत्ः देउवा पुनः नेतृत्वमा आउने पनि होइन । त्यसकारण गगन थापाको विकल्प छैन । छुट्टै बसेर पोजिशन बनाएर त्यही पोजिशनमा कांग्रेसमा जाने भन्ने दिवा सपना उहाँहरुले देख्नुभएको छ । यो दिवा सपना कदापी पुरा हुन सक्दैन । देउवाले पार्टी फुटाउन लाग्नुभयो भने कांग्रेस पार्टीमा शेरबहादुर देउवाको फोटो हटाउनुपर्ने स्थिति आउन सक्छ । त्यस्तो स्थिति आउन नदिने गरि उहाँले भुमिका निर्वाह गर्नु जरुरी छ ।

कांग्रेसभित्र अदालती र अन्तर्राष्ट्रिय चलखेल छ भन्ने टिकाटिप्पणी पनि हुने गर्छ नि ?
न्यायालयप्रति म धेरै प्रश्न उठाउन चाहान्न । न्यायालयले गरेको कुरा हामीले शिरोधार्य गर्नुपर्छ । गत वर्ष नै शेरबहादुर देउवाले पार्टीबाट बिदा भएर पूर्णबहादुर खड्कालाई कार्यबाहक सभापति दिइसक्नु भएको थियो । तर पछि उहाँलाई एकाएक सुनियोजित ढंगबाट नेपाल ल्याउने र राजनीतिमा सक्रिय बनाउने कोसिस भयो । कांग्रेसमा वृद्धहरुले नेतृत्व गरिरहे राजनीतिमा आफ्नो उचाइ बढाउन सहज हुन्थ्यो भनेर कसैलाई मनोभाव जागेको शंका गर्ने ठाउँ प्रशस्त देखिन्छ । कार्यबाहक सभापति दिएर विदेश गइसकेको मान्छे फेरि चुनदेवी गएर सभापति हुँ भनेर बसिसकेपछि उहाँको कद घट्यो । उहाँले समानान्तर गतिविधि गरेपछि हामीसँग रहेको सद्भाव, सम्मानमा ह्रास आउने काम उहाँकै कदमबाट भयो ।

राजनीतिक चलखेल छ भन्न सकिन्छ । गगन थापाको उदयलाई कटाक्ष गर्नका लागि, उहाँको कद घटाउनका लागि र कांग्रेसाम भाडभैलो सिर्जना गराउन देउवाको पुनरागमन गराउने प्रयास भएको हो । यो कुरालाई कांग्रेसले नजिकबाट बुझेको छ । हाम्रो नेतृत्व यो चतु¥याइलाई नबुझ्ने पनि छैन ।

देशको लोकतन्त्रमाथि खतरा भएको विभिन्न कोणबाट प्रश्न उठ्ने गरेका छन् । सरकार कत्तिको लोकतान्त्रिक रुपमा चलेको देख्नुहुन्छ ?
सरकारको कतिपय गतिविधिमा अपरिपक्वता देखिएको छ । कतिपय गतिविधिहरु अवान्छित पनि छन् । विभिन्न व्यक्तिहरुको पक्राउको सन्दर्भमा आलोकाँचो काम भइरहेको छ । सरकारले लिएको निर्णयमा पछि हट्नु नपर्ने गरी अघि बढ्नुपथ्र्यो । सरकारको प्रत्येक पटक, आज व्यक्ति समात्ने, भोलि छोड्ने गर्नाले सरकार स्वयंलाई कमजोर बनाएको छ । सरकारले जनताको अपेक्षा अनुरुपको काम पनि गर्न सकेको छैन ।

वित्तिय रुपमा सरकार कमजोर देखिन्छ । भौतिक रुपमा पनि सरकारले राम्रो काम गरेको देखिएको छैन । संविधानमा बलमिच्याँइ गरेको छ । विभिन्न निकायको नियुक्तिमा पारदर्शिता छैन । चुनावमा गरेको प्रतिवद्धता उहाँहरुले बिर्सिनुभयो कि जस्तो लाग्छ । सरकार पुरानै ढर्रामा हिडेको छ । दूरदर्शिता पनि छैन । जनमतको कदर गर्नेगरी कार्य सम्पादन गर्न सकेन भनेर प्रश्नहरु उठ्न थालेको छ । सरकार जवाफदेही र उत्तरदायी पनि हुन सकेन । सरकारमा दम्भ र अहंकार पलाएको देखिन्छ ।

सत्तारुढ रास्वपाले पनि आफुलाई लोकतान्त्रिक पार्टी भन्छ । कांग्रेस र रास्वपाका बिचमा भिन्नता के हो ?
उहाँहरु आफुलाई लोकतान्त्रिक पार्टी भन्नुहुन्छ तर लोकतान्त्रिक गतिविधि देखिदैन । उहाँहरुका सांसदहरु लाई कसैसँग बोल्न नसक्ने टिठलाग्दो अवस्थामा देखिन्छ । मन्त्रिपरिषद्मा भएकाहरुले आफ्ना कुरालाई प्रधानमन्त्री समक्ष उजागर गर्न नसकेको देखिन्छ । सरकारभित्र घनिभुत सम्वाद हुने लोकतान्त्रिक विधिबाट गएको छैन । सचिवालयको आदेशको भरमा भूमिगत शैलीले सरकार चलेको हो कि भन्ने अनुभुति भएको छ । सांसदहरु निरिह देखिन्छन् । जनताको पक्षमा बाहिर बोलेजस्तो संसदभित्र बोल्न नसकेको जस्तो, आफ्नो कुरा आफ्नै सरकारले नसुनेजस्तो भएर सांसदहरुमा हिनताबोध देखिएको छ । लोकतान्त्रिक रुपमा कांग्रेससँग तुलना गर्नेगरी यो पार्टी जान्छ भन्ने कुरामा मलाई विश्वास लागेको छैन ।

प्रधानमन्त्रीले पार्टी सभापतिलाई टेरेको अवस्था छैन । प्रधानमन्त्रीको चाहाना र पार्टीका बिचमा तालमेलको अवस्था छैन । प्रधानमन्त्रीको सांसद र मन्त्रीहरुसँगको सम्वाद कमजोर देखिन्छ । राज्य संयन्त्रमार्फत् नभइ प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले सरकार चलाउने अवस्था छ । लोकतन्त्रको सन्दर्भमा हामीसँग तुलना हुन सक्दैन ।

पछिल्लो समय कांग्रेस भित्रको आन्तरिक लोकतन्त्र पनि कमजोर छ भन्ने आवाजहरु उठ्ने गरेको छ नि ?
हाम्रा पुराना नेताहरुले पार्टीभित्रको लोकतन्त्रको अवस्थालाई बिगारेका हुन् । त्यसैकारण त हामी विशेष महाधिवेशनको बाटो हुँदै यहाँसम्म आउनुप¥यो । दाई, भाउजुले भनेपछि हुने तर विधिले भनेपछि नहुने पार्टी थियो । त्यसकारण लोकतन्त्र कमजोर भयो । तर अहिले सबैलाई अनुभुति हुनेगरी लोकतान्त्रिक पद्धतीमा अगाडि बढेका छौँ । १५ औँ महाधिवेशनसँगै पार्टी भित्र झनै पूर्ण रुपमा लोकतन्त्रिक अवस्था बन्नेछ ।

महाधिवेशनबाट कस्तो नीति र विधि बनाउँदै हुनुहुन्छ ?
कांग्रेसको आगामी बाटोको सन्दर्भमा राजनीतिक दस्तावेज प्रस्तुत भएको छ । कांग्रेसको आगामी बाटो, जनजिविकाको सवाल लगायतको विषयमा कांग्रेसले स्पष्ट दिशा लिन्छ । व्यवहारिक रुपमा आम जनतालाई कांग्रेसप्रति आकर्षित गर्नेगरी अघि बढ्ने नीति लिदैछौँ ।

(छत्रदेव गाउँपालिका अर्घाखाँचीका पूर्व अध्यक्ष तथा गाउँपालिका राष्ट्रिय महासंघका सल्लाहकार समेत रहेका नेपाली कांग्रेसका युवा नेता लेखनाथ पोखरेलसँग दृष्टिका लागि हिरेन्द्र शाहीले गरेको कुराकानी)

दृष्टि न्युज

तपाईंको दृष्टिकोण

यस समाचारमा आफ्नो प्रतिक्रिया दिनुहोस्

प्रतिक्रिया लेख्नुहोस्

तपाईंको इमेल सार्वजनिक गरिने छैन । प्रतिक्रिया स्वीकृत भएपछि मात्र देखिन्छ ।

0 / 2000