काठमाडौँ – कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय अन्तर्गत कृषि विभागको तथ्याङ्क अनुसार यस वर्ष मनसुन अनुकूल नहुँदा देशभर धान रोपाइँ घटेको छ। आइतबारसम्मको तथ्याङ्क अनुसार गत वर्षको तुलनामा ३.६४ प्रतिशत कम रोपाइँ भएको छ।
गत वर्ष यही समयमा मुलुकभर ९८.५४ प्रतिशत धान रोपाइँ सम्पन्न भएकोमा यस वर्ष ९४.९ प्रतिशत मात्र रोपाइँ भएको विभागले जनाएको छ। कुल धान रोपाइँ हुने क्षेत्रफल १३ लाख ७६ हजार ४६६ हेक्टर मध्ये हालसम्म १३ लाख ६ हजार २९३ हेक्टरमा रोपाइँ सम्पन्न भएको छ, जुन कुल क्षेत्रफलको ९३.३ प्रतिशत हो।
प्रदेश अनुसारको स्थिति:
- कोशी प्रदेश: गत वर्ष १००% रोपाइँ भएकोमा यस वर्ष ९७.२४% मात्र रोपाइँ सम्पन्न।
- मधेस प्रदेश: गत वर्ष ९७% रोपाइँ भएकोमा यस वर्ष ८६.३५% मात्र।
- बागमती प्रदेश: गत वर्ष ९९% रोपाइँ भएकोमा यस वर्ष ९७.२७% मात्रै।
- गण्डकी प्रदेश: गत वर्ष ९८% भएकोमा यस वर्ष ९६.६३%।
- लुम्बिनी प्रदेश: गत वर्ष ९८% भएकोमा यस वर्ष ९८.३७%।
- कर्णाली प्रदेश: गत वर्ष ९९% भएकोमा यस वर्ष ९९.७२%।
- सुदूरपश्चिम प्रदेश: गत वर्ष १००% भएकोमा यस वर्ष ९९.७२%।
कृषि विभागका महानिर्देशक प्रकाशकुमार सञ्जेलका अनुसार, “वर्षा समयमा नपरेको कारण मधेस प्रदेशमा रोपाइँ ढिला भयो। पर्याप्त वर्षा नहुँदा रोपिएको धानलाई सिँचाइ सुविधा पनि पर्याप्त पुग्न सकेन। यसले यस वर्ष धान उत्पादनमा कमी आउन सक्ने प्रक्षेपण गरिएको छ।”
धान उत्पादन:
मन्त्रालयका तथ्याङ्कअनुसार गत वर्ष ५९ लाख ५५ हजार ४७६ मेट्रिक टन धान उत्पादन भएको थियो।
प्रदेश अनुसार उत्पादन यस प्रकार छ:
- कोशी प्रदेश: १४ लाख ६६ हजार ५१८ मेट्रिक टन
- मधेस प्रदेश: १४ लाख ८० हजार ८३० मेट्रिक टन
- बागमती प्रदेश: ४ लाख ९८ हजार ६३२ मेट्रिक टन
- गण्डकी प्रदेश: ३ लाख ७९ हजार ३२ मेट्रिक टन
- लुम्बिनी प्रदेश: १३ लाख ६४ हजार ३१ मेट्रिक टन
- कर्णाली प्रदेश: १ लाख ३० हजार १९१ मेट्रिक टन
- सुदूरपश्चिम प्रदेश: ६ लाख ३६ हजार २१२ मेट्रिक टन
गत वर्षको तुलनामा उत्पादन वृद्धिदर:
- कोशी प्रदेश: २.१६%
- मधेस प्रदेश: १०.७%
- लुम्बिनी प्रदेश: ४.०६%
- सुदूरपश्चिम प्रदेश: ६.१९%
तर, बागमती प्रदेशमा १.१३%, गण्डकी प्रदेशमा ३.२२%, र कर्णाली प्रदेशमा १०.३% उत्पादनमा ह्रास भएको छ।
